عفونت پستان با علائمی مانند درد، قرمزی، تورم و احساس گرمی در بافت پستان شروع می‌شود، اما آیا هر درد یا تغییر پوستی در این ناحیه نشانه عفونت است؟ این مشکل بیشتر در دوران شیردهی دیده می‌شود، اما در شرایط دیگری نیز ایجاد می‌شود و گاهی در صورت درمان نشدن به آبسه پستان منجر می‌شود، شناخت علائم، عوامل ایجادکننده و زمان مراجعه به پزشک، نقش مهمی در جلوگیری از پیشرفت عفونت و انتخاب درمان مناسب دارد.
اگر علائمی مانند درد، قرمزی، تورم یا حساسیت در پستان دارید، بهتر است علت آن را نادیده نگیرید و برای تشخیص دقیق و انتخاب روش درمان مناسب، با پزشک متخصص مشورت کنید.
علت عفونت پستان چیست؟
عفونت پستان معمولا زمانی ایجاد می‌شود که باکتری‌ها وارد بافت پستان شده و باعث التهاب و عفونت شوند و عوامل مختلفی زمینه بروز این مشکل را فراهم می‌کنند:
شیردهی
در دوران شیردهی، تجمع شیر و تخلیه ناکامل پستان باعث التهاب و افزایش احتمال عفونت می‌شود و همچنین مکیدن نامناسب نوزاد یا استفاده نادرست از شیردوش به نوک پستان آسیب می‌زند و ترک و زخم ایجاد شده ورود باکتری‌ها را آسان‌تر کرده و در صورت پیشرفت، علائمی مانند درد، قرمزی، تورم و تب ایجاد می‌کند.
بسته شدن مجاری شیر
انسداد مجاری شیر مانع تخلیه مناسب شیر از بخشی از پستان می‌شود و باعث ایجاد التهاب و درد می‌شود، اگر این وضعیت ادامه پیدا کند، احتمال عفونت افزایش می‌یابد و احساس توده یا سفتی موضعی، حساسیت و درد در یک قسمت از پستان از نشانه های همراه این مشکل است.
ترک یا زخم نوک پستان
ترک، خراش یا زخم نوک پستان سد طبیعی پوست را از بین می‌برد و مسیر ورود باکتری‌ها را فراهم می‌کند و این مشکل در دوران شیردهی، به خصوص در صورت قرارگیری نادرست دهان نوزاد روی پستان، بیشتر دیده می‌شود، مراقبت از زخم و اصلاح شیوه شیردهی به کاهش خطر عفونت کمک می‌کند.
عفونت های پوستی
گاهی عفونت از سطح پوست یا بافت‌های اطراف پستان شروع شده و به قسمت های عمیق‌تر گسترش پیدا می‌کند و وجود زخم، خراش یا التهاب پوستی احتمال ورود میکروب ها را افزایش می‌دهد و قرمزی، گرمی، تورم و درد موضعی از علائمی هستند که در این شرایط مشاهده می‌شوند.
سیگار کشیدن
سیگار کشیدن با آسیب به بافت ها و تغییر عملکرد سیستم ایمنی، احتمال برخی عفونت های پستان را افزایش می‌دهد و این ارتباط به ویژه در عفونت های اطراف نوک پستان و نواحی زیر هاله پستان مطرح است، ترک سیگار علاوه بر کاهش این خطر، به روند ترمیم بافت ها نیز کمک می‌کند.
ضعف سیستم ایمنی یا برخی بیماری ها
برخی بیماری ها یا شرایطی که عملکرد سیستم ایمنی را کاهش می‌دهند، بدن را در برابر عفونت ها آسیب پذیرتر می‌کنند و همچنین دیابت کنترل نشده و بعضی داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی خطر عفونت را افزایش می‌دهند و در این افراد، تشخیص و درمان به موقع اهمیت بیشتری دارد.
برای دریافت نوبت از دکتر اعظم صلاتی فرم زیر را پر کنید، در اسرع وقت با شما تماس می‌گیریم.
علائم عفونت پستان
علائم عفونت پستان به صورت ناگهانی ظاهر می‌شوند و شدت آن‌ها به علت و میزان پیشرفت عفونت بستگی دارد و مهم‌ترین نشانه‌ها عبارت‌اند از:
- درد و حساسیت پستان، درد معمولا در یک ناحیه مشخص ایجاد می‌شود و هنگام لمس یا شیردهی بیشتر می‌شود.
- قرمزی پوست، بخشی از پوست پستان ممکن است قرمز، ملتهب یا حتی متورم شود.
- گرمی پستان، ناحیه درگیر نسبت به قسمت های دیگر گرم‌تر احساس می‌شود.
- تورم یا احساس سفتی، ممکن است بخشی از پستان متورم، سفت یا توده مانند شود.
- تب و لرز، در عفونت های فعال، بدن ممکن است با تب، لرز و احساس ضعف واکنش نشان دهد.
- ترشح از نوک پستان، در برخی موارد، به خصوص هنگام وجود عفونت یا آبسه، ممکن است ترشح غیرطبیعی ایجاد شود.
- احساس خستگی و ناخوشی عمومی، بی‌حالی، ضعف و بدن درد نیز همراه عفونت ایجاد می‌شود.
- اگر عفونت پیشرفت کند، ممکن است آبسه ایجاد شود که معمولا به شکل توده‌ای دردناک و حساس لمس می‌شود.
انواع عفونت سینه
عفونت سینه یا پستان را می‌توان بر اساس محل درگیری و شرایط ایجاد آن به چند نوع تقسیم کرد، شناخت نوع عفونت به انتخاب روش درمان مناسب کمک می‌کند:
عفونت مرکزی و نوک پستان
زمانی رخ می‌دهد که مجراهای شیردهی عفونت کنند و با آبسه متورم شوند، این عفونت بیشتر در افرادی که دخانیات مصرف می‌کنند دیده می‌شود، به علاوه تجربه این علائم در هر دو پستان و تغییراتی در نوک پستان ها مانند ترشحات غیرطبیعی از آن‌ها دیده می‌شود.
گرانولوماتوز ماسیتی
ضایعات التهابی گرانولوماتوز در پستان یکی از عارضه های مهم پس از ابتلا به عفونت سینه است، حتی باید این نکته را بدانید که دیابت های کنترل نشده نیز سبب ایجاد ماستیت گرانولوماتوز می‌شوند، گرانولوماتوز و همچنین سارکوئیدوز معمولا در اثر باکتری های کورینه ایجاد شده و به عفونت های پیشرفته پستان تبدیل می‌گردند.
عفونت غیرمرتبط با شیردهی
بیشتر در افراد مبتلا به دیابت و روماتوئید آرتریت دیده می‌شود و افرادی که سابقه آسیب به پستان دارند و یا استروئید مصرف می‌کنند، به احتمال بیشتری به عفونت پستان مبتلا می‌شوند، این نوع از عفونت در اغلب موارد منجر به تورم و التهاب و آبسه‌هایی در پستان‌ها می‌شود.
عفونت پوست مانند سلولیت
علل احتمالی عفونت پوست ناحیه پستان، کیست های سباسه است که در غدد تولید چربی شروع به رشد می‌کنند و افرادی که پستان‌های بزرگی دارند یا افرادی که سابقه جراحی پستان (برای مثال جراحی لیفت سینه) یا پرتودرمانی دارند، به احتمال بیشتری به این نوع عفونت مبتلا می‌شوند.
بیماری موندور پستان
گاه افرادی که برای چکاپ پستان خود مراجعه می‌کنند، دچار درگیری وریدهای قفسه سینه و پستان هستند، این وریدها در سطح پستان همانند به فرم یک طناب با درد شدید نمایان می‌شوند، برای آرام کردن درد این وریدهای درگیر شده از بیماری موندور سینه، می‌توانید از کیسه آبگرم استفاده کنید، پزشک معمولا با وجود این بیماری، به مدت 4 الی 6 هفته محدودیت حرکتی برای فرد تجویز می‌کند.
عوارض عفونت پستان چیست؟
مسلما هر عفونتی در بدن بدون عوارض نبوده و عفونت پستان یا عفونت سینه نیز از این موضوع مستثنی نیستند؛ برخی از عوارض عفونت سینه در زنان به شرح زیر است.
- ورم پستان
- درد پستان
- آبسه های متعدد
- تشدید انسداد مجاری پستان به دلیل التهابات
ورم پستان که یکی از شایع‌ترین عوارض در بیماری عفونت پستان می‌شود، خود به تدریج آبسه های چرکی و تشدید التهابات و انسداد مجاری پستان را به همراه دارد و آبسه های چرکی پیشرفته، معمولا باید با روش جراحی تخلیه شوند، زمانی به جراحی نیاز می‌شود که عفونت پستان در اسرع وقت درمان نشود و بیماری با پیشرفت رو به رو شود.
تشخیص عفونت پستان چگونه انجام می‌شود؟
تشخیص عفونت پستان معمولا با بررسی علائم و معاینه فیزیکی آغاز می‌شود و در صورت وجود توده، علائم شدید یا شک به آبسه، پزشک آزمایش های تکمیلی را نیز درخواست می‌کند.
- معاینه پستان، پزشک محل درد، قرمزی، گرمی، تورم، سفتی یا وجود توده را بررسی می‌کند.
- بررسی علائم و سابقه پزشکی، زمان شروع علائم، شیردهی، وجود زخم نوک پستان، تب، بیماری های زمینه‌ای و سابقه عفونت بررسی می‌شود.
- سونوگرافی پستان، در صورت وجود توده یا شک به آبسه، سونوگرافی می‌تواند وجود تجمع مایع یا چرک و وضعیت بافت اطراف را مشخص کند.
- نمونه‌برداری از ترشحات، اگر از نوک پستان یا آبسه ترشح وجود داشته باشد، نمونه برای شناسایی عامل عفونت و انتخاب آنتی‌بیوتیک مناسب بررسی می‌شود.
- آزمایش‌های تکمیلی، در موارد شدید یا غیرمعمول، آزمایش خون و بررسی های تصویربرداری دیگر ممکن است برای ارزیابی شدت عفونت یا رد سایر مشکلات انجام شود.
علت عفونت پستان در هر فرد متفاوت است، اگر درد، قرمزی یا تغییرات غیرعادی در پستان دارید، بررسی دقیق به تشخیص علت و شروع درمان مناسب کمک می‌کند.
روش های درمان عفونت سینه
درمان عفونت پستان به علت، شدت علائم، وجود آبسه و شیرده بودن یا نبودن فرد بستگی دارد و پزشک پس از معاینه، مناسب ترین روش را انتخاب می‌کند.
درمان عفونت سینه در خانه
فرد از روش های درمان خانگی مختلفی برای کاهش درد و ناراحتی ناشی از عفونت کمک می‌گیرد و این درمان های عفونت سینه در خانه شامل موارد زیر هستند:
- مصرف مسکن های بدون نیاز به نسخه مانند استامینوفن یا ایبوپروفن
- مصرف مقدار زیادی مایعات و استراحت کافی
- پوشیدن سوتین و لباس شل و آزاد و دوری از پوشیدن سوتین‌های سفت
- هنگام شیردهی ابتدا از پستان مبتلا به عفونت شیردهی انجام گیرد تا از تخلیه کامل آن اطمینان حاصل شود، با این حال شاید این مورد قدری دردناک باشد و زنان از پستان دیگر شروع به شیردهی کنند.
- قرار دادن کمپرس گرم و مرطوب برای پستان‌های دردناک
- امتحان کردن موقعیت های مختلف حین شیردهی به منظور یافت بهترین موقعیت برای تخلیه کامل پستان‌ها.
- ماساژ دادن نواحی مختلف پستان که احساس سفتی دارند با فشار آرام حین شیردهی و این ماساژ دادن از مسدود شدن مجاری شیردهی پیشگیری می‌کند.
درمان آنتی‌بیوتیکی
اگر عفونت منشأ باکتریایی داشته باشد، پزشک ممکن است آنتی‌بیوتیک تجویز کند و انتخاب دارو به شرایط فرد و الگوی احتمالی باکتری‌ها بستگی دارد، دوره درمان باید طبق دستور پزشک کامل شود، حتی اگر علائم زودتر کاهش پیدا کنند.
تخلیه آبسه پستان
اگر عفونت به آبسه منجر شده باشد، مصرف آنتی بیوتیک به تنهایی همیشه کافی نیست و پزشک ممکن است با کمک سونوگرافی، آبسه را با سوزن تخلیه کند یا در موارد خاص، روش جراحی برای تخلیه آن انجام دهد.
درمان علت زمینه‌ای
در عفونت های غیرمرتبط با شیردهی، شناسایی و کنترل عوامل زمینه‌ای اهمیت دارد و برای مثال، در صورت وجود بیماری هایی مانند دیابت یا عادت هایی مانند سیگار کشیدن، کنترل این عوامل به بهبود عفونت و کاهش احتمال عود کمک می‌کند.
آبسه پستان و ارتباط آن با عفونت
آبسه پستان به تجمع چرک در داخل بافت پستان گفته می‌شود و در نتیجه پیشرفت یک عفونت باکتریایی ایجاد می‌شود، اگر عفونت پستان به موقع درمان نشود یا پاسخ مناسبی به درمان ندهد، التهاب بیشتر شده و در یک ناحیه تجمع چرک شکل می‌گیرد.
آبسه معمولا با توده‌ای دردناک، تورم، قرمزی و گرمی پوست همراه است و در برخی افراد تب و احساس ناخوشی نیز دیده می‌شود و تشخیص آن اغلب با معاینه و سونوگرافی انجام می‌شود، درمان بسته به اندازه و محل آبسه شامل آنتی‌بیوتیک و تخلیه چرک با سوزن یا روش جراحی است.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
اگر علائم عفونت پستان خفیف باشند، با مراقبت مناسب بهبود پیدامی‌کنند؛ اما در برخی شرایط مراجعه به پزشک ضروری است و موارد مهم عبارت‌اند از:
- تب و لرز همراه با درد، قرمزی یا تورم پستان
- افزایش درد، قرمزی یا تورم یا گسترش آن به بخش های دیگر پستان
- ایجاد توده دردناک یا سفت که ممکن است نشانه آبسه باشد.
- ترشح چرکی یا خونی از نوک پستان
- عدم بهبود علائم یا تشدید آن‌ها پس از شروع مراقبت یا درمان
- تغییرات پوستی قابل‌توجه مانند فرورفتگی، ضخیم شدن یا تغییر غیرطبیعی پوست
- بروز علائم در فردی که شیرده نیست، به خصوص اگر توده یا تغییرات پوستی ماندگار باشد.
در صورت تب بالا، بدحال شدن عمومی، درد شدید یا تورم سریع پستان، بهتر است ارزیابی پزشکی بدون تأخیر انجام شود.
در صورت نگرانی درباره وضعیت پستان یا ادامه دار شدن مشکل، بهتر است برای بررسی دقیق و دریافت درمان مناسب به پزشک متخصص مراجعه کنید، تشخیص به موقع از پیشرفت مشکل و عوارض جلوگیری می‌کند.
راه های پیشگیری از عفونت پستان
با رعایت برخی نکات می‌توان احتمال بروز عفونت پستان، به ویژه در دوران شیردهی، را کاهش داد:
- در دوران شیردهی، از تجمع طولانی مدت شیر در پستان جلوگیری کنید و در صورت نیاز، روش شیردهی یا تخلیه شیر را اصلاح کنید.
- رعایت بهداشت دست‌ها، پیش از شیردهی یا لمس نوک پستان، دست ها را به خوبی بشویید تا احتمال انتقال باکتری کاهش پیدا کند.
- مراقبت از نوک پستان، از ایجاد و تداوم ترک یا زخم نوک پستان جلوگیری کنید و در صورت بروز آسیب، برای درمان آن اقدام کنید.
- پرهیز از فشار روی پستان، لباس زیر بسیار تنگ یا فشار مداوم روی پستان می‌تواند تخلیه شیر را مختل کند.
- جلوگیری از دستکاری و ماساژ شدید، فشار زیاد روی پستان، به خصوص هنگام وجود درد یا التهاب، ممکن است آسیب بافتی را بیشتر کند.
- سیگار با افزایش احتمال برخی عفونت های غیرمرتبط با شیردهی ارتباط دارد؛ ترک آن خطر عود را کاهش می‌دهد.
- کنترل بیماری‌های زمینه‌ای، کنترل مناسب بیماری هایی مانند دیابت و توجه به سلامت عمومی بدن به کاهش احتمال عفونت کمک می‌کند.
- پیگیری علائم اولیه، درد، قرمزی، گرمی یا تورم مداوم پستان را نادیده نگیرید و در صورت تشدید یا ادامه علائم، برای ارزیابی پزشکی مراجعه کنید.
سوالات متداول
خیر. اگرچه عفونت پستان در دوران شیردهی شایع‌تر است، اما در افراد غیرشیرده نیز به دلایلی مانند عفونت پوستی، زخم نوک پستان یا برخی عوامل زمینه‌ای ایجاد می‌شود.
بله. التهاب و تجمع مایعات باعث احساس سفتی یا توده در پستان می‌شود و اگر توده دردناک، ماندگار یا رو به بزرگ شدن باشد، برای بررسی آبسه به سونوگرافی نیاز است.
برخی التهاب های خفیف ممکن است با مراقبت مناسب بهتر شوند، اما عفونت باکتریایی یا موارد همراه با تب، درد شدید و توده نیاز به ارزیابی پزشکی و گاهی درمان آنتی‌بیوتیکی دارند.
در نهایت…
عفونت پستان در دوران شیردهی یا حتی خارج از این دوره ایجاد می‌شود و با علائمی مانند درد، قرمزی، تورم، گرمی پوست و گاهی تب همراه است و تشخیص زودهنگام و شروع درمان مناسب از پیشرفت عفونت و تشکیل آبسه جلوگیری می‌کند و رعایت بهداشت، تخلیه مناسب پستان در دوران شیردهی، مراقبت از نوک پستان و توجه به علائم اولیه در کاهش خطر عفونت مؤثر است، در صورت تشدید علائم، ایجاد توده دردناک، تب یا عدم بهبود، مراجعه به پزشک برای بررسی دقیق و انتخاب روش درمان ضروری است.